SOS Çocukköyü: Reşit olmayanlara uygunsuz ilgi duyan büyük bağışçı Viyana Erkek Korosu'nu da ziyaret etmiş

Çocuk koruma örgütünün el üstünde tuttuğu, uygunsuz davranışlarda bulunan kişi hakkında rahatsız edici yeni araştırmalar: Bu adam sadece orada değil, başka gençlik kurumlarında da ortaya çıktı

Araştırma, FALTER 51/2025, 16.12.2025

Funcke-Bonnet, ölümüne kadar Aşağı Avusturya'nın Aschbach-Markt kasabasında yaşadı. Orada tanınmış bir kişiydi. Bir komşusunun söylediğine göre "eğilimi biliniyordu". Resimde belediye tarafından onurlandırılan yıldönümü kutlayanlar görülüyor; iddialarla ilgileri yok.Fotoğraf: zVg

Çiftçi kadın bu adamı elbette tanıyor. Renkli önlüğüyle Mostviertel'deki dörtgen çiftlik evinin kapı eşiğinde duruyor. "Çocuklara düşkündü," diye hatırlıyor. Kayınpederi onu daha 70'lerde çiftlikten kovmuştu. Çünkü Funcke-Bonnet, "oğlanın kendi yatağında yatmasını" istiyordu.

Funcke-Bonnet, 2010 ile 2014 yılları arasında Nepal'deki bir SOS Çocukköyü'nde 13 ila 16 yaşları arasındaki erkek çocuklarına uygunsuz muamelede bulunduğu iddia edilen o büyük bağışçıdır. 40 yıl önce bir çiftçi onu dışarı atmıştı. Oğlunu, reşit olmayanlara uygunsuz ilgi duyduğundan şüphelenilen kişiden korumuştu.

O zamanlar çiftçinin başardığını Helmut Kutin başaramadı. SOS Çocukköyü Avusturya ve SOS Çocukköyü Uluslararası Başkanı, adamın yıllarca Nepal'deki SOS Çocukköyü Lumbini'de kalmasına izin verdi.

Oysa Kutin, Falter'ın Kasım başında ortaya çıkardığı gibi, adamın uygunsuz eğilimlerini biliyordu. Buna rağmen büyük bağışçıyı el üstünde tuttu, ona Noel kartları yazdı, onu ziyaret etti ve Nepal'deki çocuk köyü tesislerine davet etti. 2013'te SOS Çocukköyü, Nepalli bir gencin Mostviertel'e gönderilmesine bile yardımcı oldu.

Büyük bağışçı uzun süre bir hayalet gibiydi. İnternette bir Alman bira hanedanının bu varisi hakkında çok az bilgi bulunuyor. Ağustos 2022'de 93 yaşında sabıkasız bir vatandaş olarak öldü.

Falter'ın Funcke-Bonnet hakkındaki araştırmaları şimdi rahatsız edici gerçekleri gün ışığına çıkarıyor. Funcke-Bonnet hayatı boyunca çocuklara yakın olmaya çalıştı. Viyana Erkek Korosu'nun soyunma odalarında göründü, Jungschar etkinliklerinin daimi misafiriydi, bir anaokuluna heykel bağışladı. Funcke-Bonnet yüksek sosyete çevrelerinde dolaşıyordu, üst düzey politikacılarla arkadaştı ve ünlü Çocuk Köyü kurucusu Hermann Gmeiner'in halefi Helmut Kutin ile çok iyi tanışıyordu. Gmeiner'in de çocuklara uygunsuz muamelede bulunduğu iddia ediliyor.

Uluslararası SOS çatı örgütü ise hesaplaşmakta zorlanıyor. Falter'a bilgi verenlere göre, Gmeiner ve Kutin bugün bile dünyadaki çocuk köylerinde saygı görüyor. Eleştirilerin odağında şimdi Domenico Parisi var. İtalyan, Temmuz ayından beri SOS Çocukköyü Uluslararası'nın yönetim kurulu başkanı.

Parisi İtalya'da bir çocuk köyünde büyüdü. Çalışanlara göre Kutin'i "akıl hocası ve yakın dost" olarak tanımlıyor. Bu nedenle çocuk köyü büyüğüne yönelik iddiaların bugüne kadar açıkça iletilmediği ve bu yüzden de henüz her çocuk köyü şubesine ulaşmadığı belirtiliyor.

Kutin, Funcke-Bonnet ile şimdiye kadar bilinenden daha yakın ilişki içindeydi. Falter'ın araştırmaları bunu gösteriyor. İz Lihtenştayn'a, Lutro Vakfı'na uzanıyor. Büyük bağışçının serveti oradaydı, Kutin de 2003'ten 2016'ya kadar 13 yıl boyunca vakfın yönetim kurulunda yer aldı.

Lutro, Lihtenştayn vergi idaresinde ilk kez 1998'de görülüyor. Amacı: kamu yararına ve hayırsever kurumları desteklemek. Prenslik, vakıflara yüksek derecede gizlilik sunuyor, bağışçıların isimleri kamuya açıklanmak zorunda değil ve ayrıca vergi avantajına sahipler.

Lutro Vakfı aracılığıyla, alışılmışın aksine bir Avusturya bağış hesabı üzerinden değil, neredeyse bir milyon avro Nepal'e aktı. SOS Çocukköyü bu parayla aile evleri inşa etti.

Örneğin Nepal'deki Lumbini çocuk köyünde. 2010'daki açılış töreninde Funcke-Bonnet, SOS Çocukköyü Avusturya'nın 17 yıllık genel müdürü, çocuklara yönelik uygunsuz muamelelerin muhtemel tanığı ve örtbasçısı Christian Moser'in yanında oturuyordu. Falter'ın Avusturya çocuk köylerindeki usulsüzlükleri ifşa etmesinden sonra örgüt onu işten çıkardı.

"SOS Çocukköyü Lumbini'nin açılışı vesilesiyle Sayın Funcke-Bonnet'i özellikle ön plana çıkardık," diye yazdı Kutin çocuk köyü çalışma arkadaşlarına. Üç yıl sonra Funcke-Bonnet'e yazdığı bir mektupta şöyle not düştü: "Zor çocukluk ve gençlik döneminizi Nepal ziyaretleri sayesinde nihayet katlanabilir kılmanızı tüm kalbimle dilerim."

SOS Çocukköyü Uluslararası'nın 2021'de görevlendirdiği bir uzman raporu (Bağımsız Özel Komisyon, ISC), Lihtenştayn vakfı üzerinden yapılan para transferini "kara para aklama ve terör finansmanı açısından alışılmadık ve potansiyel olarak yüksek riskli" olarak sınıflandırıyor. Vakıf yönetim kurulunda Kutin'in yanı sıra, "sızdırılmış gizli mali belgelerde" adı geçen bir şirket de yer alıyor; servetlerini vergi cennetlerinde saklayan politikacıların, ünlülerin ve şirketlerin sızdırılmış o belge yığınında. Şirket adına imza yetkisine sahip kişi, tartışmalı mütevelli Herbert Batliner'in kızı Angelika Moosleithner-Batliner'di. 2019'da vefat eden Batliner, CDU'nun 90'lı yıllarda parti bağışlarını gizlediği vakıfları yönetiyordu.

Funcke-Bonnet'in yüksek miktardaki bağışının resmi bağış toplama faaliyeti dışında Lihtenştayn'daki bir vakıf aracılığıyla yapılmış olmasını SOS Çocukköyü bugün "alışılmadık bir yöntem" olarak nitelendiriyor. Bunun nedenleri "iç araştırmalarımız sırasında anlaşılamadı." Tüm belgelerin şimdi eski Yüksek Mahkeme Başkanı ve Neos politikacısı Irmgard Griss başkanlığındaki reform komisyonuna iletildiği belirtildi. Griss'in SOS skandalını açıklığa kavuşturması bekleniyor.

Kutin büyük bağışçıyı el üstünde tutarken, Aşağı Avusturya'daki bir belediyede Funcke-Bonnet'in uygunsuz eğilimleri çoktan biliniyordu.

1970'lerin başında Funcke-Bonnet Almanya'dan Aschbach-Markt'a taşındı, evi hâlâ bir mazı çitinin arkasında duruyor. Bir komşu "Oğlumun oraya gitmesini yasakladım," diyor. Bir kadın komşu, Funcke-Bonnet'in sık sık yurtdışında olduğunu, Asya'ya hayranlık duyduğunu ve gururla çocuklarla dolu fotoğraf albümleri gösterdiğini anlatıyor. Aschbach-Markt'ta çocuklara çikolata ve boyama kitapları verdi, onları evine davet etti, onlarla yüzmeye gitti. Anaokulunun önünde, Funcke-Bonnet'in finanse ettiği üç taş balık duruyor.

Kasaba merkezinin birkaç dakika dışındaki dörtgen çiftlik evi, onun bölgedeki ilk kayıtlı adresiydi. Bugün orada, Funcke-Bonnet'in 70'li yıllarda yatağına almak istediği, ta ki babası onu kovana kadar, o adam yaşıyor. Funcke-Bonnet'in çocuklara uygunsuz davrandığına dair söylentilerin her zaman olduğunu söylüyor Falter'a. Gerçekten bir şey olup olmadığını bilmiyor. Ancak Almanya'dan gelen adamın her zaman çocukların bulunduğu yerlerde olduğunu, örneğin yerel Jungschar'da. Çeşitli etkinlikleri defalarca "misafir" olarak ziyaret etmiş.

Katolik çocuk ve gençlik grubuyla temasını Peder Wolfgang Streicher'ın kurduğu söyleniyor. Streicher 70'lerin başında kasabada rahipti. Funcke-Bonnet'i, yabancı yetişkin bir adamı neden Jungschar gezilerine götürdüğü belirsiz. Peder Streicher vefat etti. Streicher'in yaşadığı Seitenstetten Manastırı, baskıya girene kadar bilgi vermedi.

Funcke-Bonnet, Avusturyalı çocuklarla daha Almanya'da yaşarken de yakın ilişkiler kuruyordu. Rheinland-Pfalz'daki küçük bir belediye olan Meisenheim'da ailenin asil bir sanayici villası ve bir zamanlar bölgenin en büyük işvereni olan bir bira fabrikası vardı. 50'li yıllarda, 20'li yaşlarının sonunda Funcke-Bonnet Viyana Erkek Korosu'na ilgi duydu.

O zamanlar erkek korosunun bahriyeli üniforması içinde: Norbert Steger, 11 yaşında, on yıllar sonra FPÖ'nün federal parti başkanı, şansölye yardımcısı ve ticaret bakanı. Falter'a "Turnelerde bize eşlik etti, bize çikolata verdi, soyunma kabininde yanımızdaydı," diyor Steger. "Herkesin tanıdığı bir kişiydi."

Eski bir koro üyesi, bugün yaşlı bir adam da Funcke-Bonnet'i hatırlıyor: "Hep fotoğraf çekerdi ve çok gülerdi." Alman Meisenheim'da çocuklar onun bira fabrikasını ziyaret ederdi. Funcke-Bonnet, Doğu Tirol'deki Hinterbichl'deki yıllık yaz kampında da bulunurdu.

Eski koro çocukları somut bir saldırıyı hatırlamıyor. Adamın bağış karşılığında genç şarkıcıların özel alanlarına kabul edilip edilmediği bilinmiyor. Viyana Erkek Korosu'na göre 50'li yıllardan kalma bağış makbuzları artık mevcut değil.

Norbert Steger yetişkin olarak Funcke-Bonnet ile teması sürdürdü. Politikacı Nepal'den Funcke-Bonnet'ten el yapımı kartpostallar aldı. Üzerinde yaşlı adam çocuk köyü çocuklarıyla birlikte resmedilmişti. Steger bugün "Bu bana tuhaf gelmişti," diyor.

SOS Çocukköyü her halükarda Funcke-Bonnet'in dikkat çeken ve sınır aşan davranışlarını yeterince ciddiye almadı: 2014'te erkek çocuklarının kasıklarına dokunduğu SOS Çocukköyü Altmünster'deki eğitimcilerin uyarı çığlıklarını; Nepal'den 2015'ten itibaren Funcke-Bonnet'e ziyaret yasağı getirilen uyarı çığlıklarını. O yıldan kalma bir mektupta, çocukların onun yatağında yattığını anlattı: "They was (sic!) happy therefore and homefeeling."

Büyük bağışçıya yönelik iddialar, 1000 sayfalık ISC raporunda da yer alıyor. Falter'ın eline geçen anonimleştirilmemiş özette, Nepalli bir çocuk köyü çalışanının 2012'de Funcke-Bonnet'e karşı uyarıda bulunduğu belirtiliyor. Büyük bağışçıyı, içinde bir çocuğun bulunduğu bir odadan pantolonu açık çıkarken görmüş. 2014'te bir çocuğu öptüğü iddia ediliyor.

Funcke-Bonnet'e yönelik birçok iddiadan en geç 2015'ten beri haberdar olan Kutin, adamı yetkililere bildirmedi, aksine onu hoş tutmaya devam etti. Şüphe: Kutin, büyük bağışçıya yönelik ağır suçlamaları örtbas etti ve örgüt daha sonra Kutin'in bu örtbasını gizledi.

SOS Çocukköyü'nün kapsadığı 136 ülkenin tamamı, ISC raporu 2023'te tamamlandığında, büyük bağışçı vakasından ve Kutin'in rolünden haberdardı. Raporda, SOS Çocukköyü şefinin iki çalışandan büyük bağışçıyı desteklemelerini "özel olarak" rica ettiği belirtiliyor. Ayrıca Kutin'in Funcke-Bonnet ile olan yakın ilişkisi cezai soruşturmaların gecikmesine yol açmış olabilir.

Ancak Kutin için hiçbir sonuç olmadı. Onursal başkan olarak 2023'te Innsbruck'taki genel kurula bile katılabildi. Ve o zaman SOS Uluslararası'yı da zor durumda bırakan bir şey oldu. O dönemde tek tek ulusların temsilcileri uygulamayı protesto ettiğinde, çatı örgütün şefleri eleştirel sesleri görmezden geldi.

Falter çocuk köylerindeki uygunsuz davranış vakalarıyla ilgili araştırmalarını yayınladığında örgüt nihayet tepki gösterdi: Avusturya çatı örgüt tarafından ihraç edildi.

Avusturya'da Gmeiner heykelleri devrilirken ve parkların adı değiştirilirken, bir zamanların ikonu dünyanın dört bir yanındaki çocuk köylerinde saygı görmeye devam ediyor. Kasım sonunda Telegraph India gazetesinde, bir Hint SOS Çocukköyü'ndeki bir festivalde süslenmiş bir Gmeiner büstünün fotoğrafı yer aldı. Falter'ın SOS Çocukköyü Hindistan'a sorusu üzerine, Gmeiner'in altın başı gazeteden kayboldu. Metin de yeniden yazıldı. Falter'a verilen bilgiye göre: kutlama Haziran'da gerçekleşmişti, makale daha sonra yayınlanmıştı.

SOS Çocukköyü Uluslararası'nda büyük huzursuzluk var. Çalışanlar, lider kadrosunu Gmeiner ve Kutin'e yönelik iddiaları "Avusturya sorunu" olarak önemsizleştirmekle suçluyor. İç yazışmalarda çalışanlar haftalar önce skandaldan daha sert sonuçlar çıkarılması için baskı yaptı.

Birlik beklemek ve Gmeiner'in adıyla nasıl başa çıkılacağını tartışmak istiyor. Büyük bağışçı vakasıyla ilgili olarak örgüt Falter'a, tüm belgelerin Viyana Savcılığı'na iletildiğini bildirdi. "Savcılıktan resmi bir tepki gelene kadar, SOS Çocukköyü spekülatif soruları veya doğrulanmamış iddiaları - söylentiye dayananlar veya yanlışlıklar içerenler dahil - yorumlamayacaktır."

Mostviertel'deki çiftçi ise hızlı davranmak zorundaydı. Büyük bağışçıyı dışarı attı, çünkü çocuğunu korumak istiyordu.

Falter, Eylül ortasında iki Avusturya SOS Çocukköyü'ndeki uygunsuz davranış vakalarını ifşa etti. Örgüt iyileşme sözü verdi ve kurucu Hermann Gmeiner'in en az sekiz erkek çocuğuna uygunsuz muamelede bulunduğunu açıkladı. Ekim sonunda Falter, reşit olmayanlara uygunsuz ilgi duyan büyük bağışçı ve eski başkan Helmut Kutin hakkındaki araştırmalarını yayınladı